آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
243
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
الذكر هيچگاه ختنه نمىكنند و مردگان خود را با هيزم درخت زردآلو كه آن را مشمش « 1 » مىنامند مىسوزانند . زمانى كه در اصفهان بوديم خود اين مراسم را ديديم . پول رايج در بازار مسكوكات نقرهاى و مسين است . كمتر ديده مىشود كه با طلا معاملات خود را انجام دهند . يك عباسى « 2 » از نظر ايرانىها ارزشى برابر با يك تالر امپراطورى آلمان و نسبت به سكه رايج شهر مايسن « 3 » هشت گروشن و هشت فنيگ دارد « 4 » ، ولى در حقيقت ارزش يك تالر با چهار عباسى مساوى است . اجناس گران - قيمت با تومان معامله مىشود . يك تومان از پنجاه عباسى تشكيل شده است . وجه تسميه عباسى از ضربكننده آن يعنى شاه عباس بزرگ است . مسكوكات مسين را به طور اعم پول « 5 » و به طور اخص قاز بيكى مىنامند . يك عباسى برابر با چهل قاز بيكى است . چنانچه اروپائيان با ايرانىها وارد معامله شوند و بخواهند نقدا جنسى را بخرند ، بايد تالر امپراطورى را عرضه كنند كه تبديل به مسكوكات آنان مىشود . تعدادى صراف « 6 » در ميدان مشغول به تعويض پولاند . ضرابخانه « 7 » نيز از بازار چندان دور نيست . صرافان كه مقدار زيادى از مسكوكات را به طور واگذارى و اجاره « 8 » در اختيار دارند مىتوانند باتوجه به شرحى كه در بالا رفت سود زيادى از طريق تبديل
--> ( 1 ) - Meschmesch - مشمش - زردآلو . واحدش مشمشه . فرهنگ فارسى عميد - م . ( 2 ) - اصل : Abbas ( 3 ) - Meissen - شهرى در آلمان شرقى كه چينىآلات آن از سال 1710 ميلادى به سبب كيفيت عالى شهرت جهانى دارد - م . ( 4 ) - براى آگاهى بيشتر راجع به اين مبحث به صفحات 188 تا 200 كتاب سياست و اقتصاد عصر صفوى رجوع فرمائيد - م . ( 5 ) - Pul ( 6 ) - Seraf ( 7 ) - Serabfhane ( 8 ) - در اين مورد به صفحه 24 تذكرة الملوك رجوع فرمائيد - م .